Nieuw licht op oude kaarten. Op zoek naar sporen van vroege triangulatie

Onder het zichtbaar oppervlak van 16e-eeuwse manuscriptkaarten schuilt soms een quasi onzichtbare ondertekening: fijne inkervingen, passercirkels en priksporen. Recent onderzoek toont dat die onderlaag de toepassing is van vroege driehoeksmeting die in het veld werd uitgevoerd en als geometrisch raamwerk op het kaartblad werd aangebracht. Met nieuwe licht-gebaseerde beeldtechnieken kunnen die ingekraste lijnen en passercirkels nu beter zichtbaar gemaakt worden. Aan de hand van een case study uit Brugge ga ik op zoek naar de vroege toepassing van de triangulatiemethode zoals beschreven door Gemma Frisius in 1533, en toon ik hoe verborgen sporen aantonen dat deze methode al kort na publicatie stap voor stap werd toegepast door 16e-eeuwse kaartenmakers. Aansluitend geef ik een inkijk in het pas opgestarte vervolgonderzoek, dat deze beeldtechnieken verder inzet om de verborgen driehoeksmeetkunde in een breder corpus 16e-eeuwse manuscriptkaarten in de Lage Landen op te sporen.